Σάββατο, 23 Οκτωβρίου 2010

Προκαλεί το τζαμί στη σκιά της Ακρόπολης

Την απόδοση του τζαμιού Φετιχιέ στο Μοναστηράκι ως λατρευτικού χώρου στους μουσουλμάνους που ζουν στην Αθήνα προωθεί η κυβέρνηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι σχετικές διαδικασίες προχωρούν με ιδιαίτερα γοργούς ρυθμούς προκειμένου μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως έως το τέλος του χρόνου, το τζαμί να αποδοθεί στους μουσουλμάνους «καθαρό» από τα ελληνικά αρχαία μνημεία που βρίσκονται στο εσωτερικό του, αφού μέχρι πρότινος το κτίριο λειτουργούσε ως μουσείο. Ήδη, η συντήρηση και η ανακαίνιση στο τζαμί Φετιχιέ, το οποίο βρίσκεται στη συμβολή των οδών Πελοπίδα και Πανός, στο βόρειο άκρο εντός του αρχαιολογικού χώρου της άλλοτε Ρωμαϊκής Αγοράς, έχει προχωρήσει σημαντικά και βαίνει προς την ολοκλήρωσή της.

Τα περισσότερα από τα αντικείμενα που υπάρχουν μέσα στο τζαμί πρόκειται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να μεταφερθούν στη λυόμενη αποθήκη στον περίβολο του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου της Ακρόπολης. Πρόκειται για μια αυθαίρετη κατασκευή που φτιάχτηκε προκειμένου να στεγάσει τα αντικείμενα που βρίσκονταν κατά τη διάρκεια ανέγερσης του μουσείου και με την προοπτική να γκρεμιστεί πριν από τα επίσημα εγκαίνιά του, ενάμιση χρόνο πριν περίπου. Η συγκεκριμένη αποθήκη το τελευταίο χρονικό διάστημα αδειάζει από το περιεχόμενό της, το οποίο μεταφέρεται με οχήματα τύπου «κλαρκ» στα υπόγεια του μουσείου. Μάλιστα, για το σκοπό αυτό βρέθηκαν εν ριπή οφθαλμού και τα χρήματα που απαιτούνταν προκειμένου να φτιαχτούν τα απαραίτητα –πολύχρωμα– ράφια πάνω στα οποία τοποθετούνται τα αντικείμενα που μεταφέρονται. Ήδη από τους τρεις ορόφους της λυόμενης αποθήκης έχουν αδειάσει οι δύο κάτω, προκειμένου εκεί να δημιουργηθεί χώρος για τις αρχαιότητες που έρχονται από το τζαμί Φετιχιέ στο Μοναστηράκι.

Η επιθυμία του Ερντογάν
Η δημιουργία ενός λατρευτικού χώρου των μουσουλμάνων στο κέντρο της Αθήνας αποτελεί μία από τις πλέον βασικές προτεραιότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στις σχέσεις με τη χώρα μας. Κατά την τελευταία επίσκεψή του στην Αθήνα τον περασμένο Μάιο, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν είχε ζητήσει από τον κ. Γιώργο Παπανδρέου να επισπεύσει τις σχετικές διαδικασίες, συνδέοντας τη λειτουργία τζαμιού στην ελληνική πρωτεύουσα με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Το θέμα, εξάλλου, ήταν σε περίοπτη θέση και στην ατζέντα των συζητήσεων που είχε η υπουργός Παιδείας κυρία Άννα Διαμαντοπούλου με τον Τούρκο ομόλογό της, ο οποίος συνόδευε, μεταξύ άλλων, τον κ. Ερντογάν σε εκείνο το ταξίδι του στην Αθήνα. Η λειτουργία του τζαμιού Φετιχιέ, στην κυριολεξία κάτω από τη σκιά της Ακρόπολης, προβάλλεται ως αναγκαιότητα λόγω της καθυστέρησης της κατασκευής του τζαμιού στον Βοτανικό, αλλά και της αύξησης των «εσωτερικών» και «εξωτερικών» πιέσεων για τη δημιουργία ενός μουσουλμανικού λατρευτικού χώρου στο κέντρο της πόλης. Σε κάθε περίπτωση πάντως, εξαιτίας του τεράστιο αριθμού μουσουλμάνων παράνομων μεταναστών που έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας και ιδιαίτερα μέσα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, εκτιμάται ότι ακόμη και όταν φτιαχτεί το τζαμί στον Βοτανικό, το Φετιχιέ θα εξακολουθήσει να λειτουργεί ως λατρευτικός χώρος των μουσουλμάνων, αφού το πρώτο δεν θα αρκεί για να καλύπτει τις λατρευτικές τους ανάγκες. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι όμως ότι το τζαμί αυτό βρίσκεται στην καρδιά του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και πλησίον σε έναν από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρα μας, που κάθε χρόνο κατακλύζεται από εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες. Το παραπάνω γεγονός δημιουργεί αυτόματα ορισμένα ερωτηματικά, όπως τι θα γίνεται όταν οι μουσουλμάνοι έχουν Ραμαζάνι; Θα μετατρέπεται η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη σε ανατολίτικο παζάρι κάπου στο Ισλαμαμπάντ; Θα ερχόμαστε αντιμέτωποι με εικόνες οι οποίες θα παραπέμπουν σε κάτι μεταξύ σουκ της Αραβίας και προσκυνήματος στη Μέκκα; Θα μπορούν, άραγε, να κινούνται ελεύθερα οι τουρίστες στη γύρω περιοχή ή θα αντιμετωπίζουν την εχθρότητα, ενδεχομένως και τις φραστικές ή άλλου είδους επιθέσεις των μουσουλμάνων, που θα νιώθουν εξαιτίας της ενδυμασίας τους και της συμπεριφοράς τους ότι προσβάλλουν την ιερότητα του λατρευτικού τους χώρου; Να σημειώσουμε ότι ανάλογες επιθέσεις, ιδιαίτερα κατά γυναικών, που κατ’ αυτούς ήταν ντυμένες «άσεμνα», έχουν σημειωθεί σε περιοχές της Αθήνας όπου λειτουργούν παράνομα τζαμιά και με έντονη την παρουσία του μουσουλμανικού στοιχείου.

Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης και η λυόμενη αποθήκη…
Η λειτουργία του τζαμιού Φετιχιέ ως μουσουλμανικού τεμένους, εκτός όλων των άλλων, ενέχει και μία άλλη σημαντική παράμετρο που σχετίζεται με τη λυόμενη αποθήκη που είναι κατασκευασμένη στον προαύλιο χώρο του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, προσβάλλοντας τη γενικότερη αισθητική της περιοχής. Η συγκεκριμένη αποθήκη είναι κατασκευασμένη μεταξύ της οικίας του Μακρυγιάννη και της βυζαντινής εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και είναι ορατή από τους επισκέπτες τόσο από τον πεζόδρομο της οδού Μακρυγιάννη, όσο και από τον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Κανονικά η αποθήκη θα έπρεπε να κατεδαφιστεί πριν από τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, προκειμένου να μην προσβάλλει την αισθητική του χώρου. Κάτι τέτοιο όχι μόνο τελικά δεν έγινε, αλλά όπως φαίνεται η συγκεκριμένη αποθήκη τείνει να λάβει μόνιμο χαρακτήρα, αφού εκεί, σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, θα μεταφερθούν οι αρχαιότητες που βρίσκονται μέσα στο τζαμί Φετιχιέ. Η ύπαρξη της λυόμενης αποθήκης δείχνει όμως και κάτι άλλο: ότι στη χώρα που γεννήθηκε η αισθητική, ανθεί για τα καλά πλέον το κιτς και η προχειρότητα, και μάλιστα δίπλα σε έναν από τους πλέον ιερούς χώρους του ελληνικού πολιτισμού. Δεν συζητάμε βεβαίως για τα εκατομμύρια ευρώ που ξοδεύτηκαν από το υστέρημα του ελληνικού λαού, προκειμένου να στεγαστεί και να εκτεθεί ένα μέρος του πολιτισμού του και τα οποία αποδεικνύεται ότι κάποιοι δεν σέβονται στο ελάχιστο, διαιωνίζοντας την ύπαρξη λυόμενων κατασκευών στον προαύλιο χώρο του. Τα «Επίκαιρα» επιχείρησαν δύο φορές να επικοινωνήσουν με το διευθυντή του Νέου Μουσείου Ακρόπολης κ. Δημήτρη Παντερμαλή, κάτι όμως που δεν κατέστη τελικά δυνατό. Την πρώτη φορά μας είπαν ότι ο κ. Παντερμαλής έλειπε από το γραφείο του και ότι θα επέστρεφε την επόμενη ημέρα. Την επόμενη ημέρα που ξαναπήραμε μας είπαν ότι «δεν είναι και τόσο εύκολο να επικοινωνήσουμε μαζί του…». Όταν όμως σχολιάσαμε για ποιο λόγο δεν μπορούμε να μιλήσουμε με το διευθυντή ενός μουσείου έστω κι αν πρόκειται για της Ακρόπολης, προσθέτοντας ότι δεν ψάχνουμε και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, έσπευσαν να συμπληρώσουν ότι «λείπει συνεχώς ταξίδια στο εξωτερικό…». Να σημειώσουμε, επίσης, ότι όταν ο φωτογράφος του περιοδικού επιχείρησε να φωτογραφήσει τη συγκεκριμένη αποθήκη, οι φύλακες του χώρου τον απομάκρυναν άρον άρον, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν μέσα στον προαύλιο χώρο του μουσείου. Η ύπαρξη της συγκεκριμένης αποθήκης έχει προκαλέσει τη διαμαρτυρία ακόμη και των περίοικων, οι οποίοι αδυνατούν να πιστέψουν ότι υπάρχουν υπεύθυνοι του μουσείου οι οποίοι υποτίθεται ότι εκπροσωπούν την κουλτούρα και τον πολιτισμό και ανέχονται τέτοιες καταστάσεις.

Φετιχιέ Τζαμί
Το μουσουλμανικό τέμενος, γνωστό ως «Φετιχιέ Τζαμί», δηλαδή «τζαμί του Πορθητή», χτίστηκε αμέσως μετά την άλωση της Αθήνας από τον Ομάρ το 1456, στο βόρειο άκρο της άλλοτε Ρωμαϊκής Αγοράς. Επί Τουρκοκρατίας ήταν κοινώς γνωστό ως το«τζαμί του Σταροπάζαρου» ή «καταραμένο τζαμί». Οικοδομήθηκε επάνω στα λείψανα τρίκλιτης μεσοβυζαντινής βασιλικής, μέρος των οποίων είναι ορατό στη βόρεια πλευρά του τεμένους. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ως υλικό για να χτιστεί το Φετιχιέ Τζαμί χρησιμοποιήθηκε μια από τις στήλες του αρχαίου ναού του Ολυμπίου Διός. Την ανατίναξαν και τη χρησιμοποίησαν ως μαρμαροκονίαμα στους τοίχους. Μετά την εγκατάσταση της πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους στην Αθήνα, το 1834, χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό αρτοποιείο, μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Σήμερα περικλείεται εντός του αρχαιολογικού χώρου και στεγάζει αρχαιότητες. Το συγκεκριμένο τέμενος θεωρείται από τους Τούρκους ως πολιτιστικό μνημείο του τουρκισμού στην Ευρώπη.


Περιοδικό Επίκαιρα 21/10-27/10/2010